Trong thai kỳ, mẹ có thể tăng cân nhanh nhưng thai nhi lại không đạt chuẩn do sự khác biệt trong cách cơ thể phân bổ dinh dưỡng.
Cơ thể mẹ ưu tiên dự trữ mỡ để chuẩn bị cho giai đoạn cho con bú. Khi khẩu phần dư calo nhưng thiếu protein và vi chất, năng lượng dư sẽ tích vào mỡ của mẹ thay vì nuôi thai.
Trong khi thai nhi cần chủ yếu: protein, DHA, sắt, canxi. Nếu mẹ ăn nhiều tinh bột nhanh và đườngchỉ làm cho insulin tăng dẫn đến dễ tích mỡ nhưng giá trị dinh dưỡng cho thai nhi thấp.
Tình trạng này làm tăng nguy cơ tiểu đường thai kỳ và thai to vượt chuẩn nếu không kiểm soát năng lượng đầu vào.
Để dinh dưỡng “vào con không vào mẹ”, mẹ bầu cần thay đổi tư duy từ “ăn nhiều” sang “ăn đúng”.
Trong 3 tháng đầu, mẹ chỉ cần tăng khoảng 300 kcal/ngày so với trước khi mang thai. 3 tháng giữa và cuối tăng thêm khoảng 350 – 450 kcal/ngày, không phải gấp đôi khẩu phần.
Tuyệt đối tránh xa quan niệm có bầu là ăn cho 2 người. Vì thai nhỉ chỉ cần hấp thu một lượng nhỏ và tích lũy dần để phát triển. Ăn gấp đôi chỉ làm cho cơ thể mẹ tích thêm mỡ.
Việc phân bổ calo hợp lý giúp thai nhi tăng trưởng đều, hạn chế tình trạng mẹ tăng mỡ nội tạng.
Muốn thai nhi tăng cân tốt mà mẹ không tích mỡ, điều quan trọng là lựa chọn đúng nhóm thực phẩm có mật độ dinh dưỡng cao. Đây là yếu tố cốt lõi khi tìm hiểu mẹ bầu ăn gì để vào con.
Protein là nền tảng hình thành tế bào, cơ bắp và cơ quan của thai nhi. Thiếu protein, thai dễ nhẹ cân dù mẹ vẫn tăng cân.
Nguồn protein nên ưu tiên:
Mỗi ngày mẹ bầu cần khoảng 1,1g protein/kg cân nặng. Chia đều trong 3 bữa chính và 1 – 2 bữa phụ giúp hấp thu hiệu quả hơn.
Không phải chất béo nào cũng gây tăng cân. Omega-3, đặc biệt DHA, giúp phát triển não bộ và thị giác thai nhi mà không làm tích mỡ nếu dùng đúng lượng.
Nguồn chất béo tốt:
Nên hạn chế mỡ động vật và chất béo trans vì dễ làm tăng mỡ máu và tăng cân không kiểm soát.
Tinh bột chậm giúp kiểm soát đường huyết ổn định, giảm nguy cơ tiểu đường thai kỳ.
Thay vì cơm trắng và bánh mì trắng, mẹ nên chọn:
Kết hợp rau xanh giúp làm chậm hấp thu đường và tăng cảm giác no lâu.

Song song với việc bổ sung dinh dưỡng đúng, mẹ cần kiểm soát nhóm thực phẩm dễ gây tăng mỡ.
Các thực phẩm chứa đường hấp thu nhanh làm tăng insulin đột ngột, dẫn đến tích mỡ:
Việc tiêu thụ thường xuyên nhóm này không giúp thai nhi tăng cân chất lượng mà chủ yếu làm mẹ tăng mỡ.
Thực phẩm chiên ngập dầu, thức ăn nhanh và snack chứa nhiều calo nhưng nghèo vi chất.
Năng lượng rỗng khiến:
Kiểm soát nhóm thực phẩm này là bước quan trọng để duy trì cân nặng thai kỳ khoa học.
Trong suốt thai kỳ, nhiều mẹ lo lắng việc ăn trái cây sẽ khiến cân nặng tăng nhanh. Tuy nhiên, có những lựa chọn trái cây giàu vitamin, ít đường, nhiều chất xơ giúp mẹ vừa khỏe vừa kiểm soát cân nặng ổn định. Một giỏ trái cây được chuẩn bị hợp lý trong nhà cũng giúp mẹ dễ dàng chọn món phù hợp cho từng giai đoạn mà không sợ nạp quá nhiều năng lượng.
3 tháng đầu là giai đoạn mẹ dễ buồn nôn, nhạy mùi và ăn uống không ổn định. Trái cây nên chọn cần dễ tiêu, giàu vitamin C, folate và chất xơ.
Tam cá nguyệt thứ hai là thời điểm mẹ ăn ngon miệng hơn, thai nhi phát triển mạnh về cân nặng, xương và hệ miễn dịch. Trái cây giàu vitamin D, C, kali, chất chống oxy hóa sẽ rất có ích.
Ở 3 tháng cuối, nhu cầu dinh dưỡng tăng cao để hoàn thiện xương, não bộ và tăng cân cho bé. Mẹ nên ưu tiên trái cây ít đường nhưng giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ để vừa khỏe vừa tránh tăng cân quá nhanh.
Mẹ có thể tự chuẩn bị hoặc đặt giỏ trái cây được tuyển chọn theo mùa để bổ sung đều đặn mà không lo dư thừa năng lượng.
Dinh dưỡng thai kỳ không chỉ là ăn đủ mà còn là ăn đúng và cân bằng. Khi hiểu rõ nguyên tắc và lựa chọn thực phẩm phù hợp, mẹ hoàn toàn có thể giải quyết bài toán mẹ bầu ăn gì để vào con một cách khoa học và an toàn. Theo dõi cân nặng định kỳ và điều chỉnh khẩu phần hợp lý sẽ giúp thai nhi phát triển tối ưu trong suốt 9 tháng 10 ngày.